สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา สนใจนำบทความมาออกอากาศ ติดต่อ ฝ่ายส่งเสริมและเผยแพร่วิชาการ สำนักบริการวิชาการ ม.บูรพา โทร.038-102292กรอกแบบฟอร์มออนไลน์เพื่อขอหนังสือรวมเล่มบทความตอบแบบสอบถาม โครงการเผยแพร่วิชาการทางวิทยุกระจายเสียงเพื่อดาวน์โหลดหนังสือรวมเล่มบทความอิเล็กทรอนิกส์
สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา
หน้าแรก | แก้ไขข้อมูล | หัวข้อล่าสุด | สมาชิก | ค้นหา | FAQ
Username:
Password:
Save Password
 All Forums
 รวมบทความวิชาการน่ารู้
 บทความรายการวิทยาศาสตร์เพื่อประชาชน
 เพราะเหตุใดจึงปลดดาวพลูโตออกจากการเป็นดาวเคราะห์
 ตั้งหัวข้อใหม่  ตอบกลับหัวข้อนี้
 พรินต์ส่งให้เพื่อน
Author Previous Topic Topic Next Topic  

admin
Forum Admin

6599 Posts

Posted - 14 Sep 2007 :  14:38:24  Show Profile  Click to see admin's MSN Messenger address  Reply with Quote
ปีงบประมาณ 50

เพราะเหตุใดจึงปลดดาวพลูโตออกจากการเป็นดาวเคราะห์
รองศาสตราจารย์บัญญัติ สุขศรีงาม
ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

        ระบบสุริยจักรวาลของเราเป็นที่รู้จักกันมานานแล้วว่ามีดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางและประกอบด้วยดาวเคราะห์จำนวน 9 ดวง โคจรรอบดวงอาทิตย์ตามลำดับ ได้แก่ ดาวพุธ (mercury) ดาวศุกร์ (venus) โลก (earth) ดาวอังคาร (mars) ดาวพฤหัสบดี (jupiter) ดาวเสาร์ (saturn) ดาวยูเรนัส (uranus) ดาวเนปจูน (ดาวเกตุ) (nepturn) และดาวพลูโต (ดาวยม) (pluto) ซึ่งท่านผู้ฟังคงได้เรียนกันมาบ้างแล้วในวิชาวิทยาศาสตร์ในทุกระดับการศึกษา แต่เมื่อเดือนสิงหาคม 2549 ได้มีการประชุมของสมาพันธ์ดาราศาสตร์สากล (International Astronomical Union’ s : IAU) ที่กรุงปราก สาธารณรัฐเช็ก มีผู้เข้าร่วมประชุมเป็นนักดาราศาสตร์จาก 75 ประเทศ ประมาณ 2,500 คน และในวันที่ 25 สิงหาคม 2549 ที่ประชุมได้มีมติด้วยเสียงข้างมากให้ยกเลิกดาวพลูโตออกจากดาวเคราะห์ในระบบสุริยจักรวาล แต่ให้คงไว้เป็นดาวเคราะห์แคระ (dwarf planet) ของระบบสุริยจักรวาลเท่านั้น ดังนั้นดาวเคราะห์ในระบบสุริยจักรวาลจึงเหลือเพียง 8 ดวง เท่านั้น ได้แก่ ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัสและดาวเนปจูน
        ดาวเนปจูนได้ค้นพบโดยไคลด์ ทอมบอห์ (Clyde Tombaugh) แห่งหอดูดาวโลเวล (Lowell Observatory in Flagstaff) มลรัฐอริโซนา สหรัฐอเมริกา เมื่อปี พ.ศ.2473 และได้รับการจัดให้เป็นดาวเคราะห์ดวงที่ 9 ในระบบสุริยจักรวาลในเวลาต่อมาจนกระทั่งถูกยกเลิกไปเมื่อเดือนสิงหาคม 2549
        ดาวพลูโต เป็นดาวที่อยู่ไกลจากดวงอาทิตย์มาก จึงมีแสงสว่างเพียงเล็กน้อยที่ส่องไปถึง โคจรรอบดวงอาทิตย์แต่ละรอบใช้เวลาประมาณ 249 ปี ดาวพลูโตปกคลุมด้วยน้ำแข็งร้อยละ 30 และหินหรือของแข็งอื่น ๆ ร้อยละ 70 มีบรรยากาศปกคลุมด้วยก๊าซไนโตรเจน มีเธน อีเธนและคาร์บอนมอนนอกไซด์ เนื่องจากอุณหภูมิของดาวพลูโตอยู่ในระดับต่ำมาก ทำให้ก๊าซเหล่านี้อยู่ในสภาพเป็นของแข็ง
        ในการประชุมของสมาพันธ์ดาราศาสตร์สากลในครั้งนี้ ที่ประชุมได้กำหนดนิยามหรือคำจำกัดความทางดาราศาสตร์ขึ้นใหม่ ดังนี้
        1. ดาวเคราะห์ (planet) มีลักษณะที่สำคัญ ดังนี้
                1.1 เป็นเทหวัตถุบนท้องฟ้าที่โคจรรอบดาวฤกษ์ (ดวงอาทิตย์) แต่เทหวัตถุนี้จะต้องไม่ใช่ดาวฤกษ์
                1.2 เป็นเทหวัตถุที่มีมวลมากพอที่จะทำให้มีแรงโน้มถ่วงซึ่งจะสามารถดึงดูดตัวเองให้อยู่ในสภาวะสมดุลอุทกสถิต (hydrostatic equilibrium) ทำให้รูปร่างของตัวเองมีลักษณะเป็นทรงกลม (ได้แก่ ลักษณะที่กลมหรือเกือบจะกลม)
                1.3 เป็นเทหวัตถุที่มีวงโคจรที่ชัดเจนเป็นของตนเองและไม่มีเทหวัตถุอื่น ๆ กีดขวางอยู่ในวงโคจร
        2. ดาวเคราะห์แคระ เป็นเทหวัตถุบนท้องฟ้าที่มีลักษณะที่สำคัญ ดังนี้
                2.1 มีวงโคจรอบดาวฤกษ์ (ดวงอาทิตย์)
                2.2 มีมวลมากพอที่จะทำให้มีแรงโน้มถ่วง ซึ่งจะสามารถดึงดูดตัวเองให้มีลักษณะเป็นทรงกลม
                2.3 มีวงโคจรไม่ชัดเจนหรือไม่มีวงโคจรเป็นของตนเอง
        ดาวเคราะห์แคระที่พบในปัจจุบัน ได้แก่ ดาวพลูโต ดาว 2003 ยูบี 313 ดาวซีเรสและดาวชารอน
        3. กลุ่มเทหวัตถุขนาดเล็กในระบบสุริยะ (small solar system bodies) เป็นเทหวัตถุบนท้องฟ้าที่ไม่มีลักษณะตามที่กำหนดไว้ตามคำนิยมของดาวเคราะห์หรือดาวเคราะห์แคระ ได้แก่ ดาวเคราะห์น้อย ดาวหาง เป็นต้น
        จากนิยามใหม่ของดาวเคราะห์ดังกล่าว ทำให้ดาวพลูโตไม่ถูกจัดเป็นดาวเคราะห์อีกต่อไป เนื่องจากดาวพลูโตไม่มีวงโคจรที่ชัดเจนและในวงโคจรยังมีเทหวัตถุกีดขวางอยู่ในวงโคจรอีกด้วย กล่าวคือ วงโคจรของดาวพลูโต นอกจากจะเอียงทำมุมกับแนวระนาบของวงโคจรของดาวเคราะห์ส่วนใหญ่อีก 8 ดวงแล้ว วงโคจรของดาวพลูโตยังทับซ้อนอยู่ในวงโคจรของดาวเนปจูนซึ่งเป็นดาวเคราะห์ดวงที่ 8 ของระบบสุริยจักรวาลอีกด้วย
        การที่สมาพันธ์ดาราศาสตร์สากลได้ยกเลิกดาวพลูโตออกจากการเป็นดาวเคราะห์ของระบบสุริยจักรวาลไปแล้วนั้น ข้อมูลเหล่านี้จะมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของวิชาความรู้เกี่ยวกับดาราศาสตร์ทั่วโลก สำหรับในประเทศไทยนั้นยังคงไม่สามารถปรับปรุงข้อมูลของหนังสือหรือตำราได้ทันท่วงที ซึ่งรองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (นางอารีรัตน์ วัฒนสิน) ได้กล่าวว่า ยังบอกไม่ได้ว่าสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจะต้องปรับหลักสูตรหรือแบบเรียนที่เกี่ยวกับระบบสุริยะด้วยหรือไม่ เพราะต้องลงลึกในระดับวิชาการจึงต้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีพิจารณา เรื่องนี้เป็นการกำหนดโดยสหพันธ์ ซึ่งต้องไปศึกษาว่าการค้นพบนี้จำเป็นต้องปรับแบบเรียนหรือไม่ หากสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเห็นว่าสมควรปรับปรุงก็จะต้องมาหารือกับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานอีกครั้งหนึ่งและตั้งคณะทำงานที่มีผู้เชี่ยวชาญเข้าร่วมพิจารณาด้วย
        ท่านผู้ฟังที่เคารพ การที่สหพันธ์ดาราศาสตร์สากลได้ยกเลิกดาวพลูโตออกจากการเป็นดาวเคราะห์ดังกล่าวแล้ว เรื่องนี้เป็นที่ยอมรับกันในขณะนี้ของวงการดาราศาสตร์แล้ว ผู้เขียนเห็นว่าครูผู้สอนเกี่ยวกับเรื่องนี้ควรจะได้มีการปรับเปลี่ยนเนื้อหาความรู้ไปได้เลย โดยต้องสอนนักเรียนว่าในขณะนี้มีดาวเคราะห์ของระบบสุริยจักรวาลของเราเพียง 8 ดวงเท่านั้น มิใช่มีดาวเคราะห์ 9 ดวงอีกต่อไป ส่วนดาวพลูโตก็ยังไม่ได้หายไปไหน ยังคงโคจรรอบดวงอาทิตย์อยู่เหมือนเดิมนั่นเอง เพียงแต่สถานภาพของดาวพลูโตไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์คำนิยามใหม่ของดาวเคราะห์เท่านั้นเองครับ

*********************
เอกสารอ้างอิง
1. มติชน 26 สิงหาคม 2549
2. มติชน 29 สิงหาคม 2549

  Previous Topic Topic Next Topic  
 ตั้งหัวข้อใหม่  ตอบกลับหัวข้อนี้
 พรินต์ส่งให้เพื่อน
Jump To:
สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา © สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา Go To Top Of Page
This page was generated in 0.05 seconds. Snitz Forums 2000