สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา
สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา
หน้าแรก | แก้ไขข้อมูล | หัวข้อล่าสุด | สมาชิก | ค้นหา | FAQ
Username:
Password:
Save Password
 All Forums
 รวมบทความวิชาการน่ารู้
 บทความรายการสุขภาพดี-ชีวีมีสุข
 โรคเท้าช้าง
 ตั้งหัวข้อใหม่  ตอบกลับหัวข้อนี้
 พรินต์ส่งให้เพื่อน
Author Previous Topic Topic Next Topic  

admin
Forum Admin

4555 Posts

Posted - 11 Oct 2007 :  11:56:17  Show Profile  Click to see admin's MSN Messenger address  Reply with Quote
ปีงบประมาณ 50

โรคเท้าช้าง
รองศาสตราจารย์บัญญัติ สุขศรีงาม
ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์
มหาวิทยาลัยบูรพา

        โรคเท้าช้างหรือทางการแพทย์เรียกว่าโรค “ฟิลาริเอซิส (Filariasis)” เกิดจากพยาธิตัวกลมที่เรียกว่าพยาธิโรคเท้าช้าง ตัวแก่ของพยาธิจะอาศัยอยู่ในท่อน้ำเหลืองของมนุษย์และแพร่ระบาดไปสู่คนอื่นๆ ได้โดยมียุงเป็นพาหะ
        โรคเท้าช้างที่พบในประเทศไทยมี 2 ชนิด ได้แก่ ชนิดขาโตและชนิดอัณฑะโต ซึ่งจะมีการแพร่ระบาดแตกต่างกันไป ดังนี้
        1. โรคเท้าช้างชนิดขาโต มีสาเหตุมาจากตัวอ่อนพยาธิที่เรียกว่า ไมโครฟิลาเรีย (Microfilaria) ของกลุ่มพยาธิประเภทวูเชอรีเรีย มาลาไย (Wuchereria malayi) พยาธินี้จะอาศัยยุงชนิดแมนโซเนีย (Mansonia) เป็นพาหะนำโรค ยุงนี้จะวางไข่ตามแหล่งที่มีผักตบชวา จอกแหนและวัชพืชอื่นๆ พบมากทางภาคใต้ของไทย โดยเฉพาะแถบจังหวัดนราธิวาส สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช พัทลุง ระนอง
        2. โรคเท้าช้างชนิดอัณฑะโต มีสาเหตุมาจากตัวอ่อนพยาธิที่เรียกว่าไมโครฟิลาเรียของกลุ่มพยาธิประเภทวูเชอรีเรีย แบนครอฟไท (Wuchereria bancrofti) พยาธินี้จะอาศัยยุงชนิดเอดีส ไนเวียส (Ades niveous) เป็นพาหะนำโรค นอกจากนี้ยังมียุงก้นปล่องและยุงรำคาญเป็นพาหะนำโรคได้อีกด้วย พบมากในจังหวัดกาญจนบุรีโดยเฉพาะบริเวณต้นน้ำแควน้อยและแควใหญ่
        การติดต่อของโรค
        การติดต่อของโรคเท้าช้างเกิดจากการที่ยุงเป็นพาหะนำโรคมากัดผู้ป่วยหรือผู้ที่เป็นพาหะนำโรคซึ่งจะมีพยาธิโรคเท้าช้างอาศัยอยู่ในเลือดหรือท่อน้ำเหลืองทำให้พยาธินี้เข้าสู่ยุงและเมื่อยุงไปกัดคนอื่นก็จะแพร่ระบาดของโรคเท้าช้างได้ต่อไป
        อาการของโรค
        เมื่อพยาธิโรคเท้าช้างเข้าสู่ร่างกายจะใช้เวลาฟักตัวนาน 3 เดือนหรืออาจนานเป็นปีจึงเริ่มปรากฏอาการ อาการจะเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไป เริ่มด้วยมีอาการอ่อนเพลีย เบื่ออาหารอยู่ 2 - 3 วัน จากนั้นจะเป็นไข้อย่างเฉียบพลัน มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ซึม มีเหงื่อออกและมีไข้สูง 1 - 2 วัน ในผู้ป่วยบางรายจะมีอาการไข้ต่ำ เป็นๆ หายๆ ต่อมาต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาจะบวมแดงและเมื่อเป็นนานๆ ทำให้ผิวหนังบริเวณนี้หนาและขรุขระ ขาจะเริ่มโตขึ้นเรื่อยๆ อาการขาโตเกิดจากการที่มีพยาธิโรคเท้าช้างตัวแก่ที่ตายแล้วหรือยังมีชีวิตอยู่ได้เข้าไปอุดตันท่อน้ำเหลือง ทำให้เกิดการระคายเคืองในท่อน้ำเหลือง รวมทั้งปล่อยสารพิษที่เป็นสาเหตุของโรคต่าง ๆ จะมีการปรับตัวอยู่ตลอดเวลาและอย่างรวดเร็ว ถ้าหากยังคงปล่อยให้ยุงรำคาญของไทยมีโอกาสได้รับพยาธิโรคเท้าช้างจากแรงงานพม่าไปเรื่อย ๆ ในอีกไม่นานพยาธิเหล่านี้ก็อาจมีการปรับตัวจนสามารถอาศัยอยู่ในยุงรำคาญของไทยได้เป็นอย่างดีและถ้าสามารถอาศัยยุงรำคาญเป็นพาหะแพร่ระบาดของโรคเท้าช้างพันธุ์พม่าได้แล้วจะทำให้ประชากรไทยมีโอกาสเป็นโรคเท้าช้างได้ง่ายยิ่งขึ้นและการป้องกันโรคเท้าช้างก็จะทำได้ยากมากด้วย
        สำหรับการควบคุมการแพร่ระบาดของโรคเท้าช้างในประเทศไทยที่กองโรคเท้าช้าง กรมควบคุมโรคติดต่อ กระทรวงสาธารณสุขได้ดำเนินการอยู่ในขณะนี้ก็คือการทำลายวงชีวิตของพยาธิโรคเท้าช้างด้วยการให้ประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ที่มีความเสี่ยงต่อการแพร่ระบาดของโรคได้รับประทานยาป้องกันและกำจัดโรคติดต่อกันเป็นเวลานาน 5 ปี เพื่อทำลายพยาธิโรคเท้าช้างที่มีอยู่ในกระแสเลือด จะช่วยป้องกันไม่ให้ยุงที่เป็นพาหะได้นำพยาธินี้ไปแพร่ระบาดต่อไป และต้องมีการตรวจโรคอย่างสม่ำเสมอจะลดความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเท้าช้างได้เป็นอย่างดี แต่ในขณะนี้มีแรงงานพม่าเข้ามาขายแรงงานในประเทศไทยเป็นจำนวนมากและกระจายกันไปในทุกภูมิภาคของประเทศ ทำให้มีความเสี่ยงต่อการแพร่ระบาดของโรคเท้าช้างได้มากขึ้น ดังนั้นวิธีการป้องกันประชาชนไทยไม่ให้เป็นโรคเท้าช้างด้วยการให้ประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ที่มีความเสี่ยงได้รับประทานยาป้องกันและกำจัดโรค รวมถึงการตรวจโรคอย่างสม่ำเสมออาจจะไม่เพียงพอ จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ภาครัฐจะต้องมีนโยบายที่ชัดเจนและเร่งด่วนในการดำเนินการกับแรงงานพม่าเหล่านี้ แนวทางปฏิบัติที่ทำได้เร่งด่วนประการหนึ่ง ได้แก่ การกำหนดให้แรงงานพม่าทุกคนต้องรับประทานยาป้องกันและกำจัดโรคเท้าช้างติดต่อกันทุกปี รวมทั้งมีมาตรการที่จะป้องกันแรงงานพม่าที่เป็นพาหะนำโรคเท้าช้างมิให้เดินทางเข้ามาในประเทศไทย ถ้าหากทำได้เช่นนี้จะช่วยลดการแพร่ระบาดของโรคเท้าช้างพันธุ์พม่าได้เป็นอย่างดีด้วยครับ

เอกสารอ้างอิง

1. กรมควบคุมโรคติดต่อ คู่มือโรคติดต่อที่เป็นปัญหาใหม่ โรงพิมพ์ชุมนุมการเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด 2541
2. สุวิช ธรรมปาโล โรคเท้าช้าง โรคติดเชื้ออุบัติใหม่และอุบัติซ้ำ โรงพิมพ์ชุมนุมการเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด 2544

  Previous Topic Topic Next Topic  
 ตั้งหัวข้อใหม่  ตอบกลับหัวข้อนี้
 พรินต์ส่งให้เพื่อน
Jump To:
สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา © สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา Go To Top Of Page
This page was generated in 0.03 seconds. Snitz Forums 2000