สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา
สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา
หน้าแรก | แก้ไขข้อมูล | หัวข้อล่าสุด | สมาชิก | ค้นหา | FAQ
Username:
Password:
Save Password
 All Forums
 รวมบทความวิชาการน่ารู้
 บทความรายการสุขภาพดี-ชีวีมีสุข
 ตัวเหลืองในทารกแรกเกิด
 ตั้งหัวข้อใหม่  ตอบกลับหัวข้อนี้
 พรินต์ส่งให้เพื่อน
Author Previous Topic Topic Next Topic  

admin
Forum Admin

4566 Posts

Posted - 28 Oct 2003 :  15:06:57  Show Profile  Click to see admin's MSN Messenger address  Reply with Quote
ตัวเหลืองในทารกแรกเกิด

นฤมล ธีระรังสิกุล
คณะพยาบาลศาสตร์

สวัสดีค่ะท่านผู้ฟัง พบกันในรายการ “สุขภาพดีชีวีมีสุข” เวลานี้เหมือนเดิมนะคะ และสำหรับวันนี้เราจะมาพูดเรื่องตัวเหลืองในทารกแรกเกิด ขอเชิญท่านรับฟังได้ค่ะ
อาการตัวเหลืองหรือดีซ่านเกิดจากการมีสารสีเหลืองที่เรียกว่า “ บิลิรูบิน” ในเลือดสูงกว่าปกติ สารนี้ไปจับตามผิวหนังทำให้มองเห็นว่าตัวเหลือง ทารกแรกเกิดเราจะพบว่ามีอาการตัวเหลืองได้บ่อยในสัปดาห์แรกถึงร้อยละ 50 และพบร้อยละ 30 ในระยะ 2-3 วัน ซึ่งเป็นตามธรรมชาติ (Physiological jaundice) เป็นใหญ่จะไม่ได้รับการรักษาใดๆ ที่ต้องได้รับการรักษาโดยการส่องไฟ มีร้อยละ 10 ของอาการตัวเหลือง แต่จะมีทารกหลายรายที่ตัวเหลืองมากผิดปกติ (Pathological jaundice) นอกจากนี้ยัง พบว่าทารกที่คลอดก่อนกำหนดและทารกที่ตัวเล็กกว่าปกติมีโอกาสตัวเหลืองได้มากกว่าทารกที่คลอดปกติ
สาเหตุ ของอาการตัวเหลืองเกิดได้หลายสาเหตุ ที่เป็นธรรมชาติในทารกแรกเกิด คือ
- มีการสร้างสารบิลิรูบินมากกว่าเด็กโตหรือผู้ใหญ่ถึง 2 เท่า เพราะเม็ดเลือดแดงของเด็กโตหรือผู้ใหญ่มีอายุ 120 วัน แต่ของทารกแรกเกิดมีอายุ 90 วัน จึงมีการแตกทำลายมากกว่าของเด็กโตหรือผู้ใหญ่ นอกจากนั้นตับของทารกแรกเกิดยังทำหน้าที่ไม่สมบูรณ์ทำให้การขับถ่ายสารบิลิรูบินออกจากร่างกาย ไม่ดีเท่าที่ควร สารสีเหลืองหรือบิลิรูบินจึงค้างอยู่ในร่างกายมากขึ้น
ส่วนสาเหตุที่ตัวเหลืองมากผิดปกติ คือ
- หมู่เลือดของมารดาและทารกไม่เข้ากัน มักพบในมารดาที่มีหมู่เลือดโอ ทารกมีหมู่เลือดเอ, บี หรือเอบี เพราะในเลือดของมารดามีภูมิต้านทานต่อหมู่เลือดของทารก ภูมิต้านทานนี้จะผ่านรกสู่กระแสเลือดของทารก เม็ดเลือดแดงของทารกจึงแตกง่ายมากกว่าปกติ
- เม็ดเลือดแดงของทารกขาดเอ็นซัยม์ จี-ซิก-พี- ดี (G6PD) ทำให้เม็ดเลือดแดงแตกง่ายกว่าปกติ
- ทารกมีการติดเชื้อ เช่นโลหิตเป็นพิษ ตับอักเสบจากเชื้อไวรัส หรือมีการอุดตันของท่อน้ำดี เป็นต้น
นอกจากนั้นทารกอาจตัวเหลืองจากนมแม่ได้ในช่วง 2-3 วันแรก เพราะทารกได้รับนมแม่ ไม่เพียงพอ รวมทั้งการให้ดูดน้ำเปล่า การป้องกันภาวะนี้คือให้ทารกอยู่กับมารดาตลอดเวลา และให้ดูดนมแม่บ่อยๆ คือมากกว่า 8 มื้อต่อวัน และงดการให้น้ำเปล่า
อาการ พบว่าเด็กมีอาการตาเหลือง ตัวเหลือง ปัสสาวะสีเข้มเหมือนขมิ้น เมื่ออายุ ประมาณ 2 ถึง 5 วัน และจะเหลืองที่สุดในราววันที่ 5-7 หลังคลอด แล้วจะค่อยๆจางหายไปภายใน 1-2 สัปดาห์ และถ้าเด็กแข็งแรงดี ไม่งอแง ไม่มีไข้ ไม่ซึม ดูดนมและน้ำได้ดี ถือว่าเหลืองตามธรรมชาติ

ภาวะแทรกซ้อน โดยทั่วไปอาการตัวเหลืองมักเป็นไปตามธรรมชาติและไม่มีอันตรายต่อทารก ยกเว้นในรายที่มีอาการเหลืองมาก หรือเหลืองภายใน 24 ชั่วโมงหลังคลอด อาจทำให้ทารกสมองพิการได้ จากการสะสมของบิลิรูบินในสมอง ซึ่งทารกจะมีอาการซึม ไม่ดูดนม อาเจียน หลังแอ่น ตาเหลือก ชัก และอาจตายได้ ถ้ารอดชีวิตอาจเป็นเด็กพิการ
การตรวจเพื่อค้นหาสาเหตุและช่วยเหลือทารก คือ ตรวจหาระดับบิลิรูบินในเลือดทุกวัน และตรวจหาระดับเอ็นซัยม์จี-ซิก-พี-ดี หาหมู่เลือดของทารกและตรวจลักษณะเม็ดเลือดแดงที่ผิดปกติ
การรักษา ทารกที่เหลืองไม่มาก แพทย์ไม่จำเป็นต้องรักษา เพียงแต่เจาะเลือดดูระดับบิลิรูบินว่าสูงเร็วกว่าปกติหรือไม่ และแนะนำให้เด็กดูดนมให้มากขึ้น ควรให้เด็กโดนแดดอ่อนๆในตอนเช้า ถ้ายังเหลืองอยู่จะใช้การส่องไฟ โดยนำหลอดฟลูออเรสเซนต์ทำเป็นแผงตั้งส่องเหนือทารก แสงไฟสามารถเปลี่ยนสภาพของสารบิลิรูบินจนสามารถขับออกจากร่างกายได้ดี แต่ถ้าทารกมีอาการเหลืองมากหรือเหลืองจัดอาจเป็นอันตรายต่อสมองของทารก แพทย์จะรักษาโดยการถ่ายเปลี่ยนเลือดที่มีบิลิรูบินสูงออกไปจากตัวทารก แล้วเอาเลือดใหม่ที่ไม่มีปฏิกริยากับเลือดของทารกเข้าไปแทน ทำให้ระดับบิลิรูบินลดได้เร็ว
ตัวเหลืองในทารกแรกเกิดส่วนใหญ่มักเกิดตามธรรมชาติ และจะค่อยๆหายไป แต่ถ้าทารกมีอาการเหลืองภายใน 24 ชั่วโมงหลังคลอด หรือเหลืองมาก และมีอาการซึมควรรีบพาทารกมาพบแพทย์เพื่อให้การวินิจฉัยหาสาเหตุและให้การช่วยเหลือต่อไป วันนี้เวลาได้หมดลงแล้วพบกันใหม่คราวหน้า สวัสดีค่ะ


เอกสารอ้างอิง

วันดี วราวิทย์, ประพุทธ ศิริปุณย์ และสุรางค์ เจียมจรรยา .(2540). ตำรากุมารเวชศาสตร์ (ฉบับเรียบเรียงใหม่ เล่ม 2) . กรุงเทพฯ : บริษัท โฮลิสติกพับลิซซิ่งจำกัด.
ภาควิชาการพยาบาลแม่และเด็ก. (2543). การพยาบาลเด็ก (เล่ม 1). ชลบุรี: ศรีศิลป์การพิมพ์.

  Previous Topic Topic Next Topic  
 ตั้งหัวข้อใหม่  ตอบกลับหัวข้อนี้
 พรินต์ส่งให้เพื่อน
Jump To:
สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา © สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา Go To Top Of Page
This page was generated in 0.03 seconds. Snitz Forums 2000