สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา สนใจนำบทความมาออกอากาศ ติดต่อ ฝ่ายส่งเสริมและเผยแพร่วิชาการ สำนักบริการวิชาการ ม.บูรพา โทร.038-102292กรอกแบบฟอร์มออนไลน์เพื่อขอหนังสือรวมเล่มบทความตอบแบบสอบถาม โครงการเผยแพร่วิชาการทางวิทยุกระจายเสียงเพื่อดาวน์โหลดหนังสือรวมเล่มบทความอิเล็กทรอนิกส์
สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา
หน้าแรก | แก้ไขข้อมูล | หัวข้อล่าสุด | สมาชิก | ค้นหา | FAQ
Username:
Password:
Save Password
 All Forums
 รวมบทความวิชาการน่ารู้
 บทความรายการวิถีสุขภาพ
 Amoeba (อะ-มี-บ้า) มฤตยูกินสมอง
 ตั้งหัวข้อใหม่  ตอบกลับหัวข้อนี้
 พรินต์ส่งให้เพื่อน
Author Previous Topic Topic Next Topic  

admin
Forum Admin

6448 Posts

Posted - 26 Apr 2004 :  12:00:00  Show Profile  Click to see admin's MSN Messenger address  Reply with Quote
Amoeba (อะ-มี-บ้า) มฤตยูกินสมอง
อาจารย์อรพิน ทองดี






ใกล้สงกรานต์มาทุกทีแล้ว หลายท่านอาจจะกำลังเตรียมตัวไปเที่ยวพักผ่อน โดยเฉพาะอากาศเมืองไทยร้อน ๆ อย่างนี้คงไม่พ้นอุ้มลูกจูงหลานไปเที่ยวน้ำตก ภูเขา แม่น้ำไม่มากก็น้อย และคงมีบางท่านที่นิยมการเล่นสาดน้ำสงกรานต์ตามท้องถนน วันนี้จึงขอนำความรู้เกี่ยวกับ “เชื้ออะมีบาในแหล่งน้ำธรรมชาติที่ทำให้เกิดโรคเยื่อหุ้มสมองและสมองอักเสบ” มาเสนอแก่ผู้ฟังค่ะ
อะมีบา เป็นสัตว์เซลล์เดียว ซึ่งมีอยู่หลายชนิด บางชนิดอาศัยอยู่เป็นอิสระตามธรรมชาติ บางชนิดอาศัยอยู่ในร่างกายของคนแล้วทำให้เกิดโรคในระบบต่าง ๆ เช่น บิด ลำไส้อักเสบ ปอดอักเสบ เป็นต้น สำหรับอะมีบาที่ดิฉันพูดถึงในวันนี้ จัดเป็นอะมีบาที่อาศัยอยู่ในแหล่งน้ำจืดตามธรรมชาติและในดิน แต่เมื่อมีโอกาสจะเข้าสู่คน ทำให้เกิดโรครุนแรง โดยเฉพาะที่สมอง ซึ่งอาจทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้ อะมีบาพวกนี้จึงจัดเป็น “อะมีบาฉวยโอกาส” ซึ่งเท่าที่รายงานมีอยู่ 2 สายพันธุ์ คือ สายพันธุ์ Naegleria (อ่านว่า เน็ก-กลี-เรีย) และสายพันธุ์ Acanthamoeba (อ่านว่า อะ-แคน-ทา-มี-บ้า)
อะมีบาในสายพันธุ์เน็กกลีเรีย เข้าสู่คนโดยผ่านเข้าทางจมูก เช่น จากการเล่นน้ำแล้วสำลักน้ำ แล้วเชื้อจึงเดินทางเข้าสู่สมองผ่านทางปลายประสาทภายในโพรงจมูก จากนั้นเข้าไปเจริญเติบโตในสมองอย่างรวดเร็ว จนทำลายเซลล์สมอง กลายเป็นโรคเยื่อหุ้มสมองและสมองอักเสบ และเป็นฝีในสมอง มีอาการปวดศรีษะ อาเจียน คอแข็ง เซื่องซึม ส่วนใหญ่มักเสียชีวิตภายใน 10 วัน ถึงแม้จะมีสุขภาพแข็งแรง จนถึงปัจจุบันมีรายงานผู้ป่วยในประเทศไทย 6 ราย และเสียชีวิตทั้ง 6 ราย รายล่าสุดคือที่เป็นข่าวว่ามีประวัติจากการเล่นน้ำในแหล่งน้ำธรรมชาติในต้นปี พ.ศ. 2544 นี้เองค่ะ
ส่วนอะมีบาในสายพันธุ์ อะแคนทามีบา เข้าสู่คนทางบาดแผลตามผิวหนัง และเดินทางผ่านกระแสเลือด เข้าสู่สมอง หรือเข้าสู่คนทางเยื่อตาหรือกระจกตา แต่อะมีบาสายพันธุ์นี้ปรากฏอาการช้ากว่าและมีโอกาสรอดชีวิตมากกว่า อย่างไรก็ตามถ้าอะมีบาเข้าทางเยื่อตาหรือกระจกตาจะทำให้เยื่อบุตาอักเสบและอาจทำให้ตาบอดได้ และที่สำคัญกรณีที่เข้าสู่สมองจะทำให้สมองอักเสบและเป็นฝีในสมอง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นคนที่มีภูมิต้านทานต่ำ
สำหรับวิธีการป้องกันอะมีบามฤตยูนั้น แนะนำว่า ถ้าเป็นไปได้ก็ไม่ควรว่ายน้ำในแหล่งน้ำธรรมชาติหรือในแหล่งน้ำที่ไม่สะอาด โดยเฉพาะถ้าหากเป็นน้ำนิ่ง มีพืชน้ำอยู่มาก หรือเป็นน้ำเสียจากโรงงานมักจะมีอะมีบาเจริญเติบโตอยู่ หรือ ถ้าลงเล่นน้ำต้องระวังอย่าให้สำลักน้ำเข้าโพรงจมูก และสระว่ายน้ำต้องดูแลทำความสะอาดเป็นประจำและใส่คลอรีน 1 ถึง 2 ppm (พีพีเอ็ม) และผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์ ขณะอาบน้ำและว่ายน้ำ ควรถอดคอนแทคเลนส์ออก ใช้น้ำยาแช่เลนส์ที่คุณภาพ และทำความสะอาดตามคำแนะนำก่อนนำมาใช้ สำหรับคนที่สำลักน้ำเข้าไปแล้วมีอาการปวดศรีษะโดยไม่ทราบสาเหตุ ควรไปพบแพทย์และบอกมูลเหตุการสำลักน้ำให้ทราบด้วย จะมีโอกาสรอดมากกว่าที่จะเข้ารับการรักษาในขณะที่มีอาการโคม่าแล้ว อย่าลืมนะคะว่าควรนำน้ำที่สะอาด มาใช้ในการเล่นน้ำสงกราต์ เพื่อที่สงกรานต์เมืองไทยจะได้เป็นเทศกาลที่ปลอดเชื้ออะมีบากินสมองค่ะ
ที่มา
กองโรคติดต่อทั่วไป กระทรวงสาธารณสุข. (2544). โรคเยื่อหุ้มสมองและสมองอักเสบจากเชื้ออะมีบามปท.
ไทยรัฐ ข่าวหน้า 1 (2544). แฉอะมีบามฤตยูกินสมอง ป่วยใกล้ตาย 2 คน (online). Available : http : www. Thairath.co.th/ntoday/page1.html.
วิฑูรย์ ไวยนันท์ และ พีรพรรณ ตันอารีย์. (2540). ปรสิตวิทยาทางการแพทย์. กรุงเทพฯ : ศักดิโสภาการพิมพ์.
สยมพร ศิรินาวิน, นนอจิตร จริยา, พนิดา ฟองประเสริฐ และอรุณศรี เบ็ญจสุรัตน์วงส์. (1988). รายงานการเฝ้าระวังโรคประจำสัปดาห์. ปีที่ 19. เล่มที่ 5. (12 กุมภาพันธ์)

  Previous Topic Topic Next Topic  
 ตั้งหัวข้อใหม่  ตอบกลับหัวข้อนี้
 พรินต์ส่งให้เพื่อน
Jump To:
สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา © สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา Go To Top Of Page
This page was generated in 0.05 seconds. Snitz Forums 2000