สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา สนใจนำบทความมาออกอากาศ ติดต่อ ฝ่ายส่งเสริมและเผยแพร่วิชาการ สำนักบริการวิชาการ ม.บูรพา โทร.038-102292กรอกแบบฟอร์มออนไลน์เพื่อขอหนังสือรวมเล่มบทความตอบแบบสอบถาม โครงการเผยแพร่วิชาการทางวิทยุกระจายเสียงเพื่อดาวน์โหลดหนังสือรวมเล่มบทความอิเล็กทรอนิกส์
สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา
หน้าแรก | แก้ไขข้อมูล | หัวข้อล่าสุด | สมาชิก | ค้นหา | FAQ
Username:
Password:
Save Password
 All Forums
 รวมบทความวิชาการน่ารู้
 บทความรายการมนุษย์กับสิ่งแวดล้อม
 พญาสัตบรรณ…กลิ่นหอมที่มาพร้อมกับหน้าหนาว…
 ตั้งหัวข้อใหม่  ตอบกลับหัวข้อนี้
 พรินต์ส่งให้เพื่อน
Author Previous Topic Topic Next Topic  

admin
Forum Admin

6289 Posts

Posted - 24 Dec 2018 :  12:21:45  Show Profile  Click to see admin's MSN Messenger address  Reply with Quote
ปีงบประมาณ 2562


พญาสัตบรรณ…กลิ่นหอมที่มาพร้อมกับหน้าหนาว…
อาจารย์ธนัชพร นุตมากุล


กดปุ่ม > เพื่อเล่นไฟล์เสียง


         ช่วงปลายเดือนตุลาคมถึงต้นเดือนพฤศจิกายน เรามักจะได้กลิ่นหอมของต้นไม้ใหญ่ชนิดหนึ่ง ที่มีดอกสีขาวอมเหลือง ออกกันเป็นกลุ่มบานสะพรั่งตามปลายกิ่งก้านสาขาของต้น ส่งสัญญาณว่าถึงหน้าหนาวแล้วนะ ได้กลิ่นหอมกันทุก ๆ ปีแบบนี้ แล้วทราบหรือไม่ว่าต้นไม้ชนิดนี้มีชื่อว่าอะไร แล้วมีประโยชน์หรือมีโทษอะไรไหม ถ้าอยากรู้แล้ว เรามาหาคำตอบไปพร้อมกันค่ะ
         ต้นไม้ที่เรากำลังจะพูดถึงกันนี้ มีชื่อว่า “พญาสัตบรรณ” หรือบางพื้นที่อาจเรียกว่า ตีนเป็ด ตีนเป็ดขาว ยางขาว หรือหัสบรรณ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Alstonia scholaris จัดอยู่ในวงศ์ APOCYNACEAE ซึ่งเป็นวงศ์เดียวกันกับต้นลีลาวดีหรือลั่นทมที่พวกเรารู้จักกันดี ต้นไม้ชนิดนี้ เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ สูงได้ถึง 35-40 เมตร ต้นที่อายุน้อย จะมีเรือนยอดเป็นรูปเจดีย์ทรงแบน หรือบางคนอาจมองคล้ายฉัตร หรือ ฉัตรบรรณ เครื่องชั้นสูงที่ใช้ในขบวนแห่ ซึ่งมีความหมายถึงความเป็นเกียรติเป็นพญา น่าเคารพยกย่อง ด้วยความเชื่อนี้ จึงทำให้หลายคนนิยมปลูกไว้ที่บ้าน เพื่อให้คนในบ้านได้รับการเคารพยกย่องจากคนอื่น ๆ นอกจากเรื่องของรูปทรงที่มีความหมายดีแล้ว กลิ่นหอมของดอกที่มักเริ่มบานช่วงประมาณเดือนตุลาคม-ธันวาคม และส่งกลิ่นหอมในช่วงเย็นค่ำ ทำให้ต้นพญาสัตบรรณเป็นต้นไม้ที่คนนิยมหันมาปลูกมากขึ้น อย่างไรก็ตาม หากปลูกเป็นจำนวนมาก กลิ่นหอมที่รุนแรงของต้นไม้ชนิดนี้ อาจทำให้วิงเวียนศีรษะได้
         พญาสัตบรรณ นอกจากจะนำมาใช้ประโยชน์เป็นไม้ประดับปลูกตามบ้านเรือนแล้ว ยังมีการนำมาใช้ประโยชน์ทางยาและทำข้าวของเครื่องใช้ สำหรับสรรพคุณทางยา พบว่า เปลือก ใช้แก้ไข้เพื่อดีพิการ แก้บิด ขับพยาธิไส้เดือน แก้ไข้หวัด แก้หลอดลมอักเสบ สมานลำไส้ เจริญอาหาร เป็นยาขม กระพี้ ใช้เป็นยาขับเลือดให้ตก ราก ใช้ขับผายลม ใบ ใช้แก้ไข้หวัด แก้ไข้ตัวร้อน พอกดับพิษต่าง ๆ ดอก แก้เลือดพิการ แก้ไข้ตัวร้อน ส่วนน้ำยาง ทำยารักษาแผลเน่าเปื่อย ผสมกับน้ำมันแก้ปวดหู บำรุงร่างกาย เนื้อไม้ของต้นพญาสัตบรรณค่อนข้างเหนียวและทนทาน สีขาวอมเหลืองสวยงาม จึงนิยมนำมาใช้ทำ**บใส่ของ ทำใบพาย ทำของเล่น และไม้จิ้มฟัน เป็นต้น
         สำหรับวิธีการปลูกและการดูแลรักษา เนื่องจากพญาสัตบรรณเป็นไม้ยืนต้นที่นิยมปลูกในบ้านเพื่อให้ร่มเงาและให้ความสวยงาม ดังนั้นการปลูกด้วยวิธีการเพาะเมล็ดจึงเหมาะสมที่สุด จะทำให้ต้นมีความแข็งแรงและยึดเกาะได้ดี โดยนำเมล็ดพันธุ์ที่สมบูรณ์ มาปลูกลงในกระถางเพาะกล้าที่มีดินร่วนปนทรายผสมขุยมะพร้าว และรองก้นด้วยปุ๋ยคอก ควรจะเพาะต้นกล้าแค่กระถางละ 1 ต้น จากนั้นก็ดูแลรดน้ำทั้งเช้าและเย็น รดให้พอชุ่มแต่อย่าแฉะหรือมีน้ำขังโดยเด็ดขาด เนื่องจากอาจเสี่ยงเป็นโรคราได้ หลังจากปลูกได้ 90 วัน และต้นมีความแข็งแรงดีแล้ว ให้ย้ายมาปลูกในหลุมปลูกดินร่วน เน้นบริเวณที่เป็นพื้นที่โล่ง ไม่มีเสาไฟหรือสายไฟฟ้าพาดผ่าน ปลูกให้ห่างจากตัวบ้านหรือแนวกั้นรั้วสักประมาณ 20-30 เมตร เพื่อไม่ให้รากขนาดใหญ่ชอนไชทำร้ายฐานรากของสิ่งก่อสร้าง

เอกสารอ้างอิง
1. มหาวิทยาลัยมหิดล. อุทยานธรรมชาติวิทยาสิรีรุกขชาติ. พญาสัตบรรณ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://www.pharmacy.mahidol.ac.th/siri/index.php?page=search_detail&medicinal_id=118. สืบค้นเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2561.
2. ต้นตีนเป็ด ดอกกลิ่นฉุน แต่สรรพคุณเยี่ยม ไม้ดีที่ควรค่าแก่การปลูก. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://home.kapook.com/view161455.html. สืบค้นเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2561.
3. ตีนเป็ด/พญาสัตบรรณ ประโยชน์ และสรรพคุณทางยา. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://puechkaset.com/ตีนเป็ด/. สืบค้นเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2561.
4. เดชา ศิริภัทร. ตีนเป็ด:คุณค่าจากผืนป่าสู่ชีวิตปัจจุบัน. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://www.doctor.or.th/article/detail/3931. สืบค้นเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2561.
  Previous Topic Topic Next Topic  
 ตั้งหัวข้อใหม่  ตอบกลับหัวข้อนี้
 พรินต์ส่งให้เพื่อน
Jump To:
สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา © สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา Go To Top Of Page
This page was generated in 0.05 seconds. Snitz Forums 2000