สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา สนใจนำบทความมาออกอากาศ ติดต่อ ฝ่ายส่งเสริมและเผยแพร่วิชาการ สำนักบริการวิชาการ ม.บูรพา โทร.038-102292กรอกแบบฟอร์มออนไลน์เพื่อขอหนังสือรวมเล่มบทความตอบแบบสอบถาม โครงการเผยแพร่วิชาการทางวิทยุกระจายเสียงเพื่อดาวน์โหลดหนังสือรวมเล่มบทความอิเล็กทรอนิกส์
สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา
หน้าแรก | แก้ไขข้อมูล | หัวข้อล่าสุด | สมาชิก | ค้นหา | FAQ
Username:
Password:
Save Password
 All Forums
 รวมบทความวิชาการน่ารู้
 บทความรายการมนุษย์กับสังคม
 เรื่องพระตำหนักแดง
 ตั้งหัวข้อใหม่  ตอบกลับหัวข้อนี้
 พรินต์ส่งให้เพื่อน
Author Previous Topic Topic Next Topic  

admin
Forum Admin

6420 Posts

Posted - 02 May 2019 :  12:20:26  Show Profile  Click to see admin's MSN Messenger address  Reply with Quote
ปีงบประมาณ 2562


เรื่องพระตำหนักแดง
ผู้ช่วยศาสตราจารย์สิริวรรณ วงษ์ทัต


กดปุ่ม > เพื่อเล่นไฟล์เสียง


         พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชเสด็จปราบดาภิเษกขึ้นครองราชย์เป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรีในปีพุทธศักราช ๒๓๒๕ ได้ทรงสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานีและโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระบรมมหาราชวัง และพระมหามณเฑียรขึ้นทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา นอกจากนั้นพระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอทั้งสองพระองค์ตามเสด็จมาประทับในพระบรมมหาราชวัง โดยโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระตำหนักขึ้นคู่กันคือ พระตำหนักเขียวและพระตำหนักแดง พระตำหนักเขียวสร้างพระราชทานสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอพระองค์ใหญ่คือ สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระเทพสุดาวดี และสร้างพระตำหนักแดงพระราชทานสมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอพระองค์เล็ก
         สำหรับพระตำหนักแดงเป็นพระตำหนักที่สร้างขึ้นด้วยเครื่องไม้ ประกอบด้วยเรือนหลายหลังรวมเป็นหมู่ตำหนักขนาดใหญ่ ตั้งอยู่เบื้องหลังพระที่นั่งพิมานรัถยา ซึ่งอยู่ในส่วนของหมู่พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทในพระบรมมหาราชวัง ส่วนที่มาของชื่อพระตำหนักนั้น เรียกตามสีของตัวตำหนักซึ่งทาด้วยสีแดงทั้งหลัง
         พระตำหนักแดงมีลักษณะเป็นอาคารสร้างขึ้นด้วยไม้ทั้งหลัง เป็นทรงไทย ความยาว ๗ ห้อง มีเฉลียงที่ด้านหน้า หลังคาชั้นเดียวไม่มีมุขลด มุงด้วยกระเบื้องดินเผา หน้าบันกรุด้วยไม้แบบลูกฟักหน้าพรหม กรอบหน้าบันประกอบด้วยช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ และนาคสะดุ้ง ตัวเรือนทำฝาปะกน หน้าต่างทุกบานมีหย่องหน้าต่างแกะสลักลวดลายดอกพุดตานอย่างงดงาม ลักษณะเด่นของพระตำหนักแดงคือ พระแกลที่มีฐานเท้าสิงห์ประกอบอยู่ตอนล่างซึ่งมักจะไม่ปรากฏในเรือนสามัญชน และมีเสานางเรียงรับชายคาทางด้านขวาและด้านหลังจำนวน ๑๕ เสา ซึ่งเป็นลักษณะที่ปรากฏในเรือนที่สร้างในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น
         เมื่อสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์สิ้นพระชนม์ เจ้าฟ้าบุญรอด พระธิดา ซึ่งต่อมาได้รับการสถาปนาเป็นสมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินีในรัชกาลที่ ๒ ได้ประทับอยู่ต่อมากับพระราชโอรสทั้ง ๒ พระองค์คือ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว
         เมื่อพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จขึ้นครองราชย์ สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินีพร้อมกับพระโอรสเสด็จออกไปประทับ ณ พระราชวังเดิม ซึ่งในเวลานั้นพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงรื้อหมู่พระตำหนักภายในเขตพระราชฐานชั้นในเพื่อเปลี่ยนตำหนักไม้เป็นตำหนักตึก พระองค์จึงโปรดเกล้าฯ ให้รื้อพระตำหนักแดงที่เป็นที่ประทับสมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินีไปปลูกที่พระราชวังเดิมบริเวณป้อมวิชัยประสิทธิ์ เมื่อสมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินีสวรรคต พระตำหนักแดงในส่วนที่ประทับของพระองค์ได้รื้อไปถวายเป็นกุฏิเจ้าอาวาสวัดโมฬีโลกยาราม
         ต่อมาเมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จขึ้นครองราชย์โปรดเกล้าฯ ให้ย้ายพระตำหนักแดงในส่วนที่ประทับของสมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินีที่ถวายเป็นกุฏิเจ้าอาวาสวัดโมฬีโลกยาราม ไปสร้างเป็นกุฏิเจ้าอาวาสวัดเขมาภิรตาราม จังหวัดนนทบุรี เนื่องจากเป็นวัดที่สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินีได้ทรงบูรณปฏิสังขรณ์มาตั้งแต่ครั้งรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
         ในสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้โปรดเกล้าฯ ให้จัดส่วนของราชมณเฑียรในพระราชวังบวรสถานมงคลทั้งหมดเป็นพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร พระตำหนักแดงในส่วนที่ประทับของพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ย้ายมาจากพระบรมมหาราชวังมาไว้ที่พระราชวังบวรสถานมงคลที่ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือด้านหลังหมู่พระวิมาน มีสภาพทรุดโทรม ในปีพ.ศ. ๒๔๗๐ สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าเสด็จประพาสพิพิธภัณฑสถาน ทอดพระเนตรเห็นพระตำหนักแดงทรุดโทรมอยู่ ได้บริจาคทรัพย์ในส่วนพระองค์ประทานเพื่อปฏิสังขรณ์ให้กลับคืนดีไว้เป็นที่เฉลิมพระเกียรติของพระบรมราชจักรีวงศ์สืบไป
         ในปี พ.ศ. ๒๕๐๖ กรมศิลปากรได้ดำเนินการบูรณะและย้ายพระตำหนักแดงจากทิศตะวันตกเฉียงเหนือทางด้านหลังหมู่พระวิมานมาตั้งทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ด้านหน้าหมู่พระวิมานดังที่ปรากฏในปัจจุบัน
         พระตำหนักแดงซึ่งตั้งอยู่ภายในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร กรุงเทพฯ ตั้งอยู่ข้างพระที่นั่งพุทไธสวรรย์หลังพระที่นั่งศิวโมกข์พิมาน เป็นสถานที่จัดแสดงสิ่งของต่าง ๆ ของเจ้านายโบราณ เช่น สิ่งของส่วนพระองค์ของสมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี และเครื่องเรือนของใช้ในสมัยรัตนโกสินทร์

เอกสารอ้างอิง
พระตำหนักแดง – กรมศิลปากร. ค้นเมื่อวันที่ ๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๑ ค้นจาก www.finearts.go.th/the-joomia-community/wangna/item/พระตำหนักแดง.html
พระตำหนักแดง – พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ – กรมศิลปากร. ค้นเมื่อวันที่ ๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๑ ค้นจากwww.virtualmuseum.finearts.go.th/.../index.php/th/virtual.../28-พระตำหนักแดง.html
พระตำหนักแดง – วิกิพีเดีย. ค้นเมื่อวันที่ ๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๑ ค้นจาก https://th.wikipedia.org/wiki/พระตำหนักแดง.
  Previous Topic Topic Next Topic  
 ตั้งหัวข้อใหม่  ตอบกลับหัวข้อนี้
 พรินต์ส่งให้เพื่อน
Jump To:
สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา © สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา Go To Top Of Page
This page was generated in 0.05 seconds. Snitz Forums 2000